Uitnodiging Erfgoedcafé donderdag 10 december 2026: Het Gravensteen
HELAAS IS AANMELDEN NIET MEER MOGELIJK
Het komende erfgoedcafé vindt plaats in een wel zeer oud en karakteristiek gebouw, het Gravensteen. Dit werd gebouwd in het begin van de dertiende eeuw en is één van de oudste stenen gebouwen in Leiden.
In de loop van een paar eeuwen raakte de grafelijke gevangenis in verval, de gevangenen gingen naar Den Haag en in 1463 droeg Philips de Goede het gebouw aan de stad over waarna het de functie van stedelijke gevangenis en gevangenis voor Rijnland kreeg. Doodstraffen werden vanaf dat moment op het plein voor het Gravensteen, het huidige Gerecht, ten uitvoer gebracht.
Leiden nam het herstel van het gebouw in de loop van de volgende eeuwen op zich. Het gebouw werd gerestaureerd en met een aantal bijgebouwen uitgebreid. In 1556 werd het Gravensteen uitgebreid met een cellenblok dat nog steeds intact is. De oude toren werd afgebroken en een zeskantige traptoren die tot een aantal verdiepingen toegang gaf werd toegevoegd; aan de noordzijde werd een galerij gebouwd, vanwaar eertijds de terechtstellingen door de rechters werden bijgewoond.
In 1598 werden er gedeelten als tuchthuis ingericht en in 1655 bouwde Arent van
’s Gravensande er twee vleugels aan waar een spin- en een rasphuis in ondergebracht werden.
Dit waren tuchthuizen waar misdadigers en armen door tewerkstelling ‘heropgevoed’ werden.
Dit is een onderdeel van een verhaal, opgesteld door de commissie Geveltekens van de HVOL.
Het Gravensteen is, zoals veel oude gebouwen, helaas niet geschikt voor rolstoelgebruikers, slechtzienden en mensen slecht ter been.
Het aantal deelnemers aan dit Erfgoedcafé is beperkt tot 60 personen. Meld u dus snel aan, maar uiterlijk voor 24 november a.s. Is het maximum bereikt en de aanmelding gesloten, dan kunt u zich op de reservelijst laten plaatsen door een mailtje te sturen naar de secretaris Peter Boot op het mailadres: erfgoedcafeleiden@gmail.com.
Programma (voorlopig)
16.45 uur: Inloop collegezaal begane grond
17.00 uur: Welkom door Wilbert Hettinga, voorzitter van Erfgoedcafé Leiden
17.05 uur: Welkom door Arthur Barendsen, directeur van Erfgoed Leiden en Omstreken
17.15 uur: Zeepkist: heeft u iets voor de Zeepkist, zie hieronder hoe u zich kan aanmelden en wat de spelregels zijn.
17.20 uur: Rondleiding door Arthur Barendsen en Edwin Orsel, stadsbouwhistoricus Erfgoed Leiden en omstreken.
18.00 uur: Borrel verzorgd door ELO in de hal van de benedenverdieping bij de ingang
19.00 uur: Einde.
Aanmelden verplicht
Het Erfgoedcafé vindt plaats op donderdag 10 december 2026 in Het Gravensteen, Pieterskerkhof 6, Leiden vanaf 17.00 uur (inloop 16.45 uur).
Parkeren: Haagweg 8 Leiden, met gratis vervoer (cityshuttle) van en naar de binnenstad van Leiden.
De toegang is gratis, maar aanmelden is verplicht via de knop hieronder of via het aanmeldformulier op www.erfgoedcafeleiden.nl.. Iedere bezoeker ontvangt twee consumptiebonnen. Overige consumpties zijn voor eigen rekening.
Bent u verhinderd?
Wanneer u zich aanmeldt, rekenen we op u. Het aantal plekken voor een Erfgoedcafé is beperkt. We merken dat het regelmatig voorkomt dat bezoekers zich aanmelden, maar toch niet komen. Daardoor moeten wij op sommige locaties mensen teleurstellen omdat het Erfgoedcafé volgeboekt is, terwijl er uiteindelijk plekken over blijven. Dus kunt u bij nader inzien toch niet aanwezig zijn, meldt u dan af via het contactformulier. Dan kunnen wij weer anderen blij maken met uw plek.
Vrijwillige bijdrage
De toegang tot het Erfgoedcafé is – zoals u van ons gewend bent – gratis. Iedere bezoeker ontvangt twee consumptiebonnen. Overige consumpties zijn voor eigen rekening. Om het Erfgoedcafé op deze laagdrempelige manier te kunnen blijven organiseren, vragen we u als bezoeker na afloop om een vrijwillige bijdrage.
Zeepkist
Personen en organisaties die iets willen mededelen, kunnen plaatsnemen op de zeepkist. In een boodschap van maximaal twee minuten kunnen zij bijvoorbeeld evenementen aankondigen of een oproep doen voor vrijwilligers of bestuursleden voor hun organisatie.
Wilt u plaatsnemen op de zeepkist? Laat dit dan weten via de knop hieronder of het contactformulier. Vermeld daarbij in ieder geval uw naam, organisatie en wat u op de zeepkist wilt vertellen. Zie ook op de website naar de spelregels.
Vrienden van het Erfgoedcafé
Het Erfgoedcafé zoekt Vrienden en bedrijfsvrienden. Om onze basis te verstevigen en de continuïteit van het Erfgoedcafé zeker te stellen, hebben wij u nodig. Hoewel het bestuur natuurlijk vrijwillig werkt en zelf geen kosten maakt, hebben wij te maken met diverse kleine kosten. Met uw steun kunnen wij o.a. onze gastvrouwen en –heren, die hun locatie aanbieden en voor de versnaperingen zorgen, een kleine attentie bieden voor hun ontvangst en de website up-to-date houden. Voor meer informatie onder deze knop:
Spotlights
In Spotlights wil het Erfgoedcafé Leiden aandacht besteden aan bijzondere evenementen, die een relatie met het Erfgoedcafé hebben.
Dit keer willen we graag uw aandacht vestigen op:
Dinsdag 17 november: Historische kaarten
Historische kaarten vormen een waardevolle bron voor iedereen die onderzoek doet naar de geschiedenis van de regio. Tijdens deze avond staat centraal wat historici en genealogen met deze kaarten kunnen.
Sprekers: Cor de Graaf en Paul Onderwater
Locatie: Dorpscentrum Oegstgeest, Lijtweg 9 Oegstgeest
Inloop: 19.15 uur
Lezingen: 20.00 uur
Sluiting en nazit: 22.00 uur
Zie voor uitgebreidere informatie: Spotlights
Met dank aan onze bedrijfsvrienden
Het Erfgoedcafé Leiden staat vermeld op de site van 
degoededoelen.nl
